BORSA İSTANBUL’UN GİZLİ SAHİPLERİ: "26 BİN KİŞİ”
Uzun zamandan beri Borsa İstanbul’la ilgili yazı yazamıyordum. Hocam borsanın durumu ne olacak? Çıkalım mı yoksa yeniden yatırım mi yapalım? vb gibi sorular sürekli karşı karşıya kalıyorum. Finans profesörü olarak herhalde borsayı en çok eleştirenlerden birisiyim. Çünkü Borsa, giderek daha dar bir zümrenin kontrolüne giriyor.
İşte verilerle bir değerlendirme;
2025 borsa yatırımcısının kaderinde çok da büyük bir değişim yaratmadı. Kağıt üzerinde tablo çok parlak: Borsa İstanbul’da 6,4 milyon yatırımcı var. Ancak rakamlara biraz daha yakından baktığınızda aslında borsanın 6,4 milyon kişilik değil, 300 bin kişilik bir piyasa olduğunu görüyorsunuz. Daha da çarpıcı olanı, bu 300 binin içinde asıl gücü elinde tutan sadece 26 bin kişi.
Evet, yanlış duymadınız. 26 bin yatırımcı, toplam portföyün yüzde 85’ini kontrol ediyor. Bu 26 bin yatırımcının her biri en az 10 milyon TL’lik portföy büyüklüğüne sahip. Geriye kalan milyonlarca küçük yatırımcı ise istatistiksel anlamda neredeyse görünmez hale gelmiş durumda.
Zengin Daha Zengin
Mart ayında 10 milyon TL ve üzeri portföy sahibi yatırımcıların piyasadaki payı yüzde 82,8 idi. Ağustos’ta bu oran yüzde 85’e yükseldi. Sayıları artmakla kalmadı, borsadaki etkinlikleri de büyüdü. Sermaye, sermayeyi çekmeye devam ediyor; büyük oyuncuların hakimiyeti daha da pekişiyor.
Bu tablo bize şunu söylüyor: borsa büyüyor gibi görünüyor, fakat büyüme herkese eşit dağılmıyor. Tam tersine, pastanın giderek daha büyük bir bölümü zaten en büyük dilime sahip olanların elinde toplanıyor.
Küçük Yatırımcı Eridi
Küçük yatırımcı cephesinde ise tablo pek iç açıcı değil. Bu dönemde küçük yatırımcıların toplam portföyü 11 milyar TL küçülmüş. Bir kısmı zararla çıkmış, bir kısmı daha küçük portföylerle tutunmaya çalışıyor. Ancak sonuç değişmiyor: küçük yatırımcı borsanın kaderinde söz sahibi değil.
Borsa İstanbul’un “halka mal edilmesi” söylemleri, bu rakamların yanında fazlasıyla romantik kalıyor. Gerçekte küçük yatırımcının, borsa endeksleri üzerinde bir ağırlığı yok. Endeksi yukarı taşıyan da aşağı çeken de büyük oyuncular.
Yeni Güçlü Oyuncular
İşin dikkat çekici bir başka boyutu da yeni girişler. Son beş ayda sadece 5.200 yatırımcı, 1,67 trilyon TL ile piyasaya katılmış. Bu, Türkiye ölçeğinde bakıldığında çok küçük bir sayı, ama giren paranın büyüklüğü o kadar fazla ki borsanın gidişatında belirleyici oluyor. Yani borsa için yeni kan, küçük yatırımcının ilgisiyle değil, büyük servet sahiplerinin sahneye çıkmasıyla geliyor.
Sonuç
Bugün Borsa İstanbul’da bir gerçek netleşmiş durumda: bu piyasa artık bir “halk borsası” değil. Küçük yatırımcı sayıca fazla ama etkisiz. Asıl yönü belirleyen, sayıca az ama sermaye gücü çok yüksek bir yatırımcı grubu.
O yüzden, “borsa 6,4 milyon kişinin ortak yatırımı” söylemine fazla aldanmamak gerekiyor. Çünkü borsa artık rakamların gösterdiği gibi değil; fiilen 26 bin kişilik bir piyasa.
Küçük Yatırımcıya Not
Küçük yatırımcı bu tabloyu iyi okumalı. Büyük oyuncuların hakimiyetinde olan bir piyasada, kısa vadeli dalgalanmalara kapılıp günlük al-satlarla ayakta kalmak neredeyse imkânsız. Bu nedenle daha stratejik davranmak, uzun vadeli yatırım disiplinine yönelmek ve sermaye gücüyle yarışmak yerine sabırla değer yaratacak şirketlere odaklanmak, küçük yatırımcının elindeki en güçlü koz.
